Ludzkość doprowadziła do przesunięcia się skorupy ziemskiej

11 lipca 2025, 10:21

W ciągu ostatnich 200 lat ludzkość wybudowała tyle zapór wodnych, że masa nagromadzonej wody doprowadziła do przesunięcia się skorupy Ziemi w stosunku do osi obrotu naszej planety. Pierwsza ze zmian została wywołana przez zapory wybudowane w Amerykach, drugą zaś spowodowało budowanie zapór w Afryce i Azji.



Jeden z domiemanych potomków lwów berberyjskich w zoo w Lublanie (zdjęcie z lipca 2005 r.)© Lacenlicencja: GNU FDL

Lwy z londyńskiej Tower

25 marca 2008, 12:30

Badania genetyczne 2 średniowiecznych czaszek odnalezionych w Tower of London wykazały, że należały one do lwów berberyjskich (Panthera leo leo), zwanych także lwami z Atlasu lub nubijskimi. Słynna brytyjska wieża była nie tylko więzieniem czy schronieniem władców, ale również jednym z najstarszych ogrodów zoologicznych na świecie. Nietrudno się domyślić, że ssak określany mianem króla zwierząt miał się kojarzyć z monarchią (Contributions in Zoology).


Ludzie wywołują coraz więcej trzęsień ziemi

3 października 2017, 05:47

Najnowszy numer Seismological Research Letters donosi o szybkim rozrastaniu się Human-Induced Earthquake Database (HiQuake). To najbardziej kompletna na świecie baza danych zawierająca informacje o trzęsieniach ziemi wywołanych aktywnością człowieka.


Muzeum Narodowe we Wrocławiu otrzymało... portret własnej pracownicy autorstwa Witkacego

19 lutego 2026, 17:14

Do zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu trafiło wyjątkowe dzieło, „Portret sześcioletniej Bożeny Steinborn” Witkacego. Widzimy na nim dziewczynkę siedzącą przy stoliku na którym znajdują się kałamarz, pióro, otwarta książka i owoce, być może śliwki. Po wielu latach Bożena Steinborn wyznała, że gdy była portretowana przez Witkacego, nie umiała jeszcze pisać. A najbardziej chyba niezwykły w całej tej historii jest fakt, że obraz został przekazany muzeum przez jego własną zasłużoną wieloletnią pracownicę.


Słoń afrykański

Czy pamięć ocali słonie?

13 sierpnia 2008, 11:25

Globalne ocieplenie zagraża wielu gatunkom zwierząt. Być może jednak część z nich będzie potrafiła się obronić. Naukowcy przeprowadzili eksperyment, z którego wynika, że przed zagładą mogą uchronić się słonie. Wszystko dzięki świetnej pamięci tych zwierząt.


Napis „Made in China” sprzed wieków pozwolił na dokładniejsze datowanie wraku

17 maja 2018, 11:09

W latach 80. ubiegłego wieku na Morzu Jawajskim u wybrzeży Indonezji pewien rybak odkrył wrak chińskiego statku handlowego sprzed wieków. Statek przewoził tysiące wyrobów ceramicznych i produktów luksusowych. Archeolodzy badają je od kilkudziesięciu lat i teraz, dzięki odkryciu napisu wskazującego na pochodzenie towarów, mogli dokładniej datować znalezisko.


Niemcy tracą ostatnie lodowce

23 marca 2026, 09:12

Ostatnie niemieckie lodowce mogą zniknąć do końca dekady. W ciągu ostatnich dwóch lat straciły one ponad 25% powierzchni, wynika z badań przeprowadzonych przez Wilfrieda Hagga z Uniwersytetu Nauk Stosowanych w Monachium oraz Christopha Mayera z Bawarskiej Akademii Nauk. Średnia utrata miąższości lodowców w latach 2023–2025 wyniosła 1,6 metra rocznie. To dwukrotnie więcej niż w latach 2018–2023. W sumie cztery ostatnie niemieckie lodowce straciły w ciągu dwóch lat około miliona metrów sześciennych lodu.


Europejskie figury starsze od chińskiej armii terakotowej

22 lutego 2012, 06:47

Po 8 latach prac konserwatorsko-rekonstrukcyjnych naturalnej wielkości rzeźby elity wojowników z Sardynii ponownie przybierają swoje dawne kształty. Wyrzeźbiono je ze skały zwięzłej ok. 2700 lat temu, są więc starsze od chińskiej terakotowej armii. To jedyne tego typu figury w Europie.


Pierwszy blazar z cyklem promieniowania liczonym w latach

23 października 2018, 05:31

Po 10 latach badań naukowcy potwierdzili istnienie 2-letniego cyklu promieniowania gamma w blazarze. Blazary, czyli galaktyki z supermasywnymi czarnymi dziurami, to najbardziej energetyczne i najjaśniejsze obiekty we wszechświecie.


Tajemnica hełmu z dna Zatoki Hajfy

9 marca 2012, 07:30

Na dnie Zatoki Hajfy znaleziono grecki hełm z brązu. Specjaliści z Wydziału Archeologii Morskiej Izraelskiej Służby Starożytności szacują, że pochodzi z V-VI w. p.n.e. Jego wierzch pokryto złotym płatkiem. Wokół otworów na oczy wiją się węże, widać też zdobienie z pawiego ogona lub liścia palmy oraz motyw lwa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk